Krijtberg

No items found.

Wel eens op de Herengracht gestaan en gedacht: daar staat een kerkgebouw in de achtertuin van deze grachtenpanden? Dat heb je goed gezien! De Krijtberg kerk, een opvolger van schuilkerk De Crythberg, is in 1881 tussen de huizen gebouwd.

In de 17e eeuw speelde het gereformeerd protestantisme een belangrijke rol in de samenleving. Katholieken mochten hun geloof niet openlijk naleven, hierdoor ontstonden er schuilkerken in Amsterdam. Op de plek van de huidige Krijtberg kerk stond zo’n schuilkerk: De Crythberg. Deze verborgen katholieke kerk, gevestigd in drie aangrenzende panden, werd in 1654 geopend. Via een steegje aan de Herengracht, de Katersteeg, konden katholieken de schuilkerk bereiken en stiekem missen bijwonen.

Halverwege 1800 mochten er weer kerken in het openbaar gebouwd worden. Op de plek van schuilkerk De Crythberg werd in 1881 de huidige kerk, De Krijtberg, gebouwd. Om de bouw van deze kerk te realiseren, kocht de kerk het voormalige toegangs-steegje tussen de Singel en Herengracht van de gemeente Amsterdam.

In de jaren na de bouw zijn er gaandeweg veel elementen aan de kerk toegevoegd. Zo zijn de laatste gebrandschilderde ramen pas 65 jaar na bouw, in 1946, geplaatst. Het contrast tussen oud en nieuw maakt de kerk zo bijzonder.

Met name bij het rechter balkon is dit goed te zien. Daar hangt het abstracte kunstwerk van de Heilige Geest uit 2003 naast het 16e-eeuwse houten wandbeeld van Maria en de engelen, dat is mee-verhuisd uit schuilkerk De Crythberg.

Hoewel de entree van De Krijtberg kerk nu aan de Singel ligt, zijn er nog steeds sporen van de oude toegangsweg naar de schuilkerk te vinden. Het steegje is nu afgeschermd met een wit poortje, dat gelijkenissen met de bouwstijl van de huidige kerk vertoont. Zou het in opdracht van het kerkbestuur gebouwd zijn?

Tekst:

Mara Giamboi

30

January 2023

Beeld: 

Stadsarchief